Les Africaines
Coquery-Vidrovitch, C., Les Africaines, Histoire des femmes d’Afrique noire du 19e au 20e siècle, Editions Desjonquères, 1994.
Nikish Vita
Nikish.vita@gmail.com
Afrikaanse Geschiedenis: een overzicht (BA1G1750)
Les Africaines een boeiend boek over het leven van de Afrikaanse vrouwen in de negentiende en twintigste eeuw. Men ziet de veranderingen die de Afrikaanse vrouw heeft gemaakt in de periode voor de kolonisatie, tijdens de kolonisatie en na de kolonisatie. Natuurlijk waren niet alle Afrikaanse vrouwen in het hele continent het zelfde maar er zijn veel overeenkomsten in hun dagelijkse werkzaamheden en in de manier waarop zij behandelt werden door mannen en anderen in de samenleving.
Vrouwen werden vooral in de Afrikaanse prekoloniale samenlevingen veracht als instrumenten van productie, maar op prijs gesteld, zelfs verheerlijkt als instrumenten van de voortplanting. Dit zorgde ervoor dat je als vrouw niet instaat was om kinderen te krijgen je in die samenlevingen niet veel waarde had en vaak werd verstoten door je man of familie. Ook in de Afrikaanse huwelijkse ceremonies kan je zien dat de vrouwen gezien werden als een ‘goed’ met economische, sociale en politieke voordelen.
Dit beeld van de Afrikaanse vrouw was volgens de schrijver een product van de prekoloniale educatie. In de regel echter, was onderwijs aan meisjes een opleiding onderwerping aan mannelijke macht. Ze kregen les van een jonge leeftijd om niet te spreken in het openbaar, nooit als eerst een man aan te spreken of in de ogen te kijken. Dit werd gezien als onbeschaamd of brutaal. Ze moesten discreet communiceren en fluisterde tenzij ze onder elkaar waren of in een ceremoniële (dans en zang). Deze vorm van vrouwelijke onderwerping kon men in heel Afrika vinden, en niet alleen onder de moslim of christenen.
Tijdens de kolonisatie veranderde er in eerste instantie niet veel voor de Afrikaanse vrouwen. Soms was er zelfs een achteruitgang, waar zij in landen als Kameroen de gewassen verbouwden, werden ze na de komst van de Europeanen op het land vervangen door mannelijke arbeiders. De Afrikaanse mannen waren toch degene die als adressanten waren van de Europeanen. De Europeanen leerde hun landbouw technieken en andere gebruiken.
De migratie van het platteland naar de stad aan het einde van de kolonisatie zorgde wel voor aantal veranderingen voor de Afrikaanse vrouwen. Wel is het handig om te weten dat vrouwen tijdens de kolonisatie niet werden toegelaten in de steden. De stad was een plek voor mannen en alleen een paar vrouwen die prostituee waren. De houding ten opzichte van vrouwelijke migratie is geleidelijk veranderd na de Grote Depressie van de jaren 1930, en nog veel meer aan het begin van de tweede wereld oorlog. Aan de Afrikaanse kant beseften mannen dat zij niet zonder het geld van de participatie van vrouwen in de stad konden. Aan de Europese zijde zag men dat stabiliteit binnen de huishoudens zorgt voor winstgevendheid. Hierdoor nam het aantal vrouwen die werkte in de stad formeel en informeel dan ook geleidelijk toe. Vrouwen verkochten gewassen op de markt, vrouwen maakte kleren van katoen etc.
Maar dit alles veranderde niets aan het feit dat je als vrouw in de 19 eeuw nog steeds niet vrij/ onafhankelijk kon zijn. Al was je wel in de stad ver van de sociale druk van familie er bestonden nog geen vrije vrouwen. Je was of een dochter van of een vrouw van iemand. Vrouwen die in de buurt kwamen van onafhankelijkheid waren degene die waren verstoten door onvruchtbaarheid, gescheiden vrouwen en weduwen. Deze vrouwen hadden in de steden vaak werk als prostituee en bierbrouwers en konden zo voor hun zelf en familie zorgen.
Een moderne Afrikaanse vrouw met economische en sociale onafhankelijkheid begint pas nu te komen. Grote bijdrage aan de emancipatie van vrouwen is volgens de schrijver educatie. Meisjes educatie is na de jaren van onafhankelijkheid veranderd en is nu meer gelijk aan educatie van jongens en niet meer het leren van onderwerping aan mannen. De emancipatie van de Afrikaanse vrouw is een proces die nog aan de gang is. Maar je kan zien dat vrouwen steeds meer zichtbaar worden in sectoren als kunst en in de politiek. Er zijn vrouwelijke Afrikaanse schrijvers en vrouwen hebben politieke rechten; recht om te stemmen en om gekozen te worden. Maar daarmee is de strijd nog niet gestreden. Waar een Europese vrouw zelf de keuzes heeft hoe ze haar leven inricht en onafhankelijk is, zie je dat Afrikaanse vrouwen in Afrika nog niet zo ver zijn.
Les Africaines was een zeer boeiend boek om te lezen als jonge Afrikaanse vrouw. Hoewel het is geschreven is door een blanke dame, je kan zien dat haar poging om het leven van de Afrikaanse vrouw in de negentiende en twintigste te beschrijven erg goed gelukt is. Ze heeft alle facetten van het vrouw-zijn behandelt en daarmee ook laten zien hoe deze door bepaalde gebeurtenissen als het kolonialisme door de loop van de jaren zijn veranderd. Afrikaanse vrouwen zijn net als andere vrouwen in de wereld nog in een fase van emancipatie maar men kan wel zeggen dat ze op de goede weg zitten.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten